Παρασκευή, 23 Αυγούστου 2013

Οικολογική κρίση: Μία μαρξιστική ανάλυση

του Κώστα Σκορδούλη

Με αφορμή την επαναφορά στη συζήτηση της καταστροφής της Φουκοσίμα, μετά τις νέες αποκαλύψεις για τις διαρροές στο νερό, αλλά και τη διαρκώς επίκαιρη συζήτηση για το περιβάλλον και την ανάπτυξη δημοσιεύουμε το παρόν κείμενο του Κώστα Σκορδούλη. Εμπεριέχεται στην έκδοση Τετράδια Ανυπόταχτης Θεωρίας #1, που εκδόθηκε τον Ιούνη του 2012.



Εισαγωγή

Το γεγονός της όλο και εντεινόμενης καπιταλιστικής κρίσης και ο τρόπος που αυτή εκφράζεται μέσα από την άνευ προηγουμένου επίθεση του κεφαλαίου στην εργασία δεν θα πρέπει να μας οδηγήσει να υποβαθμίσουμε ένα ιδιάζον και μόνιμο χαρακτηριστικό της καπιταλιστικής κρίσης: την οικολογική κρίση.

Το άρθρο αυτό θα προσπαθήσει να αναδείξει τις δύο σημαντικότερες εκφάνσεις της οικολογικής κρίσης την περασμένη περίοδο: α) τη διαρκώς εντεινόμενη «κλιματική αλλαγή» και β) το πρόβλημα της πυρηνικής ενέργειας όπως αυτό αναδείχθηκε με το «ατύχημα» στη Φουκουσίμα.

Στο πλαίσιο αυτό επιχειρείται μια μαρξιστική ανάλυση της οικολογικής κρίσης η οποία αγγίζει τον πυρήνα ενός γενικότερου θεωρητικού προβληματισμού για τη σχέση της οικολογίας με το μαρξισμό.


Τετάρτη, 19 Ιουνίου 2013

Μαρξισμός και Οικολογία

Τον Μάιο του 2013 οι επιστήμονες κατέγραψαν στο παρατηρητήριο του ηφαιστείου Μάουνα Λόα της Χαβάη συγκέντρωση του διοξειδίου του άνθρακα (CO2) στην ατμόσφαιρα πάνω από 400 μέρη στο εκατομμύριο (ppm), σπάζοντας ένα ρεκόρ 3 εκατομμυρίων χρόνων. Τέτοια επίπεδα CO2 είχε να δει ο πλανήτης από την εποχή της πλειόκαινου περιόδου, πριν από 3-5 εκατομμύρια χρόνια, πολύ πριν εμφανιστεί το ανθρώπινο είδος στη γη.

Από παρατηρήσεις των φυσαλίδων αέρα που είναι παγιδευμένες στους πάγους της Ανταρκτικής, οι επιστήμονες γνωρίζουν ότι εδώ και τουλάχιστον 800.000 χρόνια τα επίπεδα CO2 στην ατμόσφαιρα κυμαίνονταν σε μια στενή απόκλιση, από 180 ppm στην περίοδο των παγετώνων έως 280 ppm στις πιο θερμές περιόδους. Έχει αποδειχτεί ότι οι παγκόσμιες θερμοκρασίες και τα επίπεδα CO2 σχετίζονται στενά. Σε όλη την περίοδο ύπαρξης του ανθρώπινου είδους στη γη τα επίπεδα του CO2 ήταν σχετικά σταθερά και αντίστοιχα οι παγκόσμιες θερμοκρασίες ήταν σχετικά σταθερές. Από το 1860 οπότε άρχισαν οι μετρήσεις της θερμοκρασίας της ατμόσφαιρας, καταγράφηκαν αρχίζοντας από το 1980 και ύστερα τα πιο θερμά χρόνια στην ιστορία της ανθρωπότητας. Ιδιαίτερα από το 1991 έως το 2012 η αύξηση της μέσης παγκόσμιας θερμοκρασίας ήταν πρωτοφανής με αύξηση της μέσης παγκόσμιας θερμοκρασίας κατά 0,8οC σε σχέση με τον μέσο όρο της θερμοκρασίας του 20ουαιώνα και με πιο θερμά έτη μέχρι στιγμής το 1998 και το 2010 με αύξηση της μέσης παγκόσμιας θερμοκρασίας κατά 1,1οC σε σχέση με τον μέσο όρο της θερμοκρασίας του 20ου αιώνα.


Τρίτη, 26 Μαρτίου 2013

Η πεζοδρόμηση της Πανεπιστημίου: αντίστροφη ιεράρχηση των προβλημάτων της Αθήνας

του Κώστα Βουρεκά από το Πριν

Η Πανεπιστημίου αποτελεί πραγματικά τον πυρήνα του συνόλου που θα μπορούσε να περιγραφεί ως κέντρο της Αθήνας με την πιο στενή έννοια του όρου. Πρόκειται για τον άξονα που συνδέει τις πλατείες που στη συνείδηση κατοίκων και επισκεπτών έχουν καταγραφεί ως οι κεντρικότερες της πόλης, τη λαϊκή πλατεία Ομόνοιας και την αστική πλατεία Συντάγματος, παρουσιάζοντας κατά μήκος της όλες τις ενδιάμεσες διαβαθμίσεις.