Το σύστημα e-άδειες και τα «παράθυρα» της αυθαίρετης δόμησης

Το e-Άδειες είναι το ηλεκτρονικό πληροφοριακό σύστημα του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδας (ΤΕΕ) μέσω του οποίου γίνεται η ηλεκτρονική έκδοση και διαχείριση των οικοδομικών αδειών και των διοικητικών πράξεων πολεοδομικού χαρακτήρα στην Ελλάδα.

Ένα αποκαλυπτικό πόρισμα της Εθνικής Αρχής Διαφάνειας (ΕΑΔ) για την Πολεοδομία της Ρόδου αποκαλύπτει σοβαρές δυσλειτουργίες και «τρύπες» στο σύστημα αυτό, οι οποίες φαίνεται να διευκολύνουν πρακτικές που συνδέονται με την αυθαίρετη δόμηση και την καταστρατήγηση των πολεοδομικών κανόνων.

Το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα αφορά την προσπάθεια διατήρησης δικαιωμάτων κατά παρέκκλιση δόμησης σε οικόπεδα κάτω των 4 στρεμμάτων.

Πώς μπορούσε να γίνει αυτό;

Πριν από τη λήξη της σχετικής προθεσμίας υποβάλλονταν αιτήματα στο e-Άδειες με άσχετα, λανθασμένα ή ακόμη και μη συναφή δικαιολογητικά, με στόχο να εξασφαλιστεί απλώς ένας αριθμός πρωτοκόλλου.

Έτσι μπορούσε να «κλειδωθεί» μια αίτηση και να διατηρηθεί η δυνατότητα μελλοντικής αξιοποίησης ενός δικαιώματος δόμησης, ακόμη και μετά την παρέλευση των νόμιμων προθεσμιών.

Το σύστημα επέτρεπε στη συνέχεια την τροποποίηση κρίσιμων στοιχείων της αίτησης.

Όμως το πρόβλημα δεν ήταν μόνο το e-Άδειες. Ήταν και η απουσία ελέγχων.

Η ΕΑΔ διαπίστωσε ότι η Πολεοδομία δεν απέρριπτε κάποιες αιτήσεις ακόμα και αν είχαν προδήλως μη αποδεκτά δικαιολογητικά.

Την ίδια στιγμή, η εικόνα που προκύπτει για τον έλεγχο της αυθαίρετης δόμησης είναι ακόμη πιο ανησυχητική.

• Από 277 καταγγελίες για αυθαίρετα που εξετάστηκαν δειγματοληπτικά, οι 205 παρέμεναν σε εκκρεμότητα.
• Από 217 σήματα διακοπής εργασιών, τα 176 παρέμεναν επίσης σε εκκρεμότητα.
• Σε 39 περιπτώσεις δεν είχε βεβαιωθεί κανένα πρόστιμο.
• Καμία υπόθεση δεν είχε διαβιβαστεί στον αρμόδιο εισαγγελέα.

Η υπηρεσία επικαλέστηκε την τεράστια έλλειψη προσωπικού: μόλις 4-5 μηχανικοί φέρεται να είχαν χρεωθεί συνολικά 4.805 καταγγελίες μέσα στην περίοδο 2022–2024, ενώ η Πολεοδομία δεν διέθετε ούτε δικό της όχημα για τις αυτοψίες.

Και εδώ βρίσκεται η ουσία.

Κάθε αυθαίρετο που δεν ελέγχεται, κάθε καταγγελία που παραμένει σε ένα συρτάρι, κάθε διαταγή διακοπής εργασιών που δεν εφαρμόζεται και κάθε πολεοδομική παράβαση που δεν τιμωρείται, σημαίνει ακόμη περισσότερη πίεση πάνω στον φυσικό χώρο.

Και όταν το σύστημα που υποτίθεται ότι ψηφιοποιεί και οργανώνει τη διαδικασία έκδοσης αδειών επιτρέπει την αλλοίωση στοιχείων, την υποβολή πλασματικών δικαιολογητικών και τη διατήρηση αιτήσεων που κανονικά θα έπρεπε να έχουν απορριφθεί, τότε η ψηφιοποίηση αντί να λύνει προβλήματα, δημιουργεί περισσότερα.

Στην εικόνα η κατασκευή ξενοδοχείου στους ηφαιστειακούς σχηματισμούς της Βλυχάδας στη Σαντορίνη. Το ξενοδοχείο, έπειτα από προσφυγή φορέων και πολιτών, κρίθηκε παράνομο.

#αυθαιρετα #υπερδομηση

Πηγή: Γιώργος Λιάλιος, Εφημερίδα "Καθημερινή"