Η απάντηση βρίσκεται στη ρήξη με τις αιτίες που γεννούν την κλιματική κρίση
Η Παγκόσμια Ημέρα Περιβάλλοντος είναι ημέρα για αφύπνιση και συλλογική δράση. Το περιβάλλον σήμερα βρίσκεται αντιμέτωπο με μεγάλες προκλήσεις: την κλιματική απορρύθμιση, την εξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα, την καταστροφή των δασών, την απώλεια της βιοποικιλότητας, τη ρύπανση του αέρα, των εδαφών και των θαλασσών, την εξάντληση των υδάτινων πόρων, την υπερκατανάλωση, την εντατική παραγωγή, την άναρχη δόμηση και την εμπορευματοποίηση βασικών φυσικών αγαθών.
Οι επιπτώσεις είναι ήδη παρούσες στην καθημερινότητά μας: πυρκαγιές, πλημμύρες, ξηρασίες, ερημοποίηση, πίεση στην αγροτική παραγωγή, επιβάρυνση της δημόσιας υγείας και αύξηση των κοινωνικών ανισοτήτων. Η προστασία του περιβάλλοντος απαιτεί αλλαγή πορείας στο παραγωγικό και καταναλωτικό μοντέλο, ώστε η φύση να αντιμετωπίζεται ως κοινή βάση ζωής και όχι ως ανεξάντλητη πηγή εκμετάλλευσης.
Η απάντηση βρίσκεται σε ρήξη με τις ίδιες τις αιτίες που γεννούν την περιβαλλοντική υποβάθμιση: το οικονομικό μοντέλο (καπιταλισμός) που αντιμετωπίζει τη φύση ως πεδίο εκμετάλλευσης, τους φυσικούς πόρους ως εμπόρευμα και την ανάπτυξη ως μηχανισμό συσσώρευσης κερδών για λίγους.
Χρειάζεται αλλαγή πορείας στην παραγωγή, στην κατανάλωση, στην ενέργεια, στις μεταφορές, στη διαχείριση των απορριμμάτων και των φυσικών πόρων, με προτεραιότητα τη ζωή, τη δημόσια διαχείριση των κοινών αγαθών, την κοινωνική δικαιοσύνη και την προστασία του φυσικού πλούτου.
Σε αυτή την κατεύθυνση απαιτούνται: άμεση απεξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα, ουσιαστική εξοικονόμηση ενέργειας, αποκεντρωμένες ανανεώσιμες πηγές, ενεργειακές κοινότητες και δημόσιος σχεδιασμός που σέβεται τα οικοσυστήματα και τις τοπικές κοινωνίες. Χρειάζεται επίσης ουσιαστική προστασία των δασών, των ρεμάτων, των υγροτόπων, των ακτών, των βουνών και των προστατευόμενων περιοχών, με προσωπικό, χρηματοδότηση, ελέγχους και σαφείς κανόνες.
Παράλληλα, η μετάβαση σε κυκλική οικονομία είναι αναγκαία και επείγουσα. Μείωση απορριμμάτων, διαλογή στην πηγή, κομποστοποίηση, επαναχρησιμοποίηση, επισκευή και ανακύκλωση μπορούν να περιορίσουν τη σπατάλη πόρων και να δημιουργήσουν ένα διαφορετικό μοντέλο παραγωγής και κατανάλωσης. Η προστασία του περιβάλλοντος είναι προϋπόθεση για μια οικονομία ανθεκτική, δίκαιη και βιώσιμη.
Ιδιαίτερη σημασία έχει και η αλλαγή στη σχέση μας με την παραγωγή τροφής. Η προστασία του εδάφους, των υπόγειων νερών, των αγροτικών οικοσυστημάτων, των μελισσών, των εντόμων και των πουλιών είναι όρος επιβίωσης. Η γεωργία χαμηλών εισροών, η βιολογική παραγωγή, η μείωση των αγροχημικών, η στήριξη της μικρής παραγωγής και η πιο βιώσιμη διατροφή αποτελούν βασικά στοιχεία μιας πραγματικά πράσινης πολιτικής.
Κεντρική θέση σε αυτή τη συζήτηση έχει το νερό. Το νερό είναι ένας περιορισμένος φυσικός πόρος και αποτελεί δημόσιο, κοινωνικό αγαθό. Οι εναλλαγές στον κύκλο των βροχοπτώσεων και οι περίοδοι αυξημένης ξηρασίας καθιστούν το καθαρό νερό όλο και πιο πολύτιμο. Γι’ αυτό χρειάζεται ολοκληρωμένη διαχείριση ανά υδρολογική λεκάνη, προστασία λιμνών, ποταμών, υγροτόπων και υπόγειων υδάτων, μείωση της σπατάλης, συντήρηση των δικτύων, επαναχρησιμοποίηση επεξεργασμένων λυμάτων, αξιοποίηση του νερού της βροχής και εξοικονόμηση στην ύδρευση και στην άρδευση.
Η δημόσια διαχείριση του νερού αποτελεί βασική προϋπόθεση κοινωνικής δικαιοσύνης και περιβαλλοντικής ασφάλειας. Η πρόσβαση όλων σε καθαρό, ασφαλές και οικονομικά προσιτό νερό πρέπει να διασφαλίζεται με δημόσιο έλεγχο, διαφάνεια, επενδύσεις στις υποδομές και τιμολόγηση που προστατεύει τις βασικές ανάγκες και ενθαρρύνει την εξοικονόμηση.
Η Παγκόσμια Ημέρα Περιβάλλοντος μάς καλεί να περάσουμε από τις διαπιστώσεις στις αποφάσεις. Να προστατεύσουμε τα κοινά αγαθά, να οργανώσουμε τη ρήξη με το μοντέλο που καταστρέφει τη φύση, να υπερασπιστούμε το νερό, τη γη, τα δάση, τη θάλασσα και τη βιοποικιλότητα. Το περιβάλλον χρειάζεται καθαρές επιλογές, δημόσιο σχεδιασμό, κοινωνική συμμετοχή και πράξη τώρα.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου