Στα χωράφια του Δομοκού, εκεί όπου για δεκαετίες φύτρωναν σιτηρά, όσπρια, οπωροκηπευτικά και άλλα στήνεται σήμερα μία από τις μεγαλύτερες ενεργειακές εγκαταστάσεις φωτοβολταϊκών πάρκων-και όχι μόνο- της χώρας.
Μερικά από τα πιο εντυπωσιακά projects που βρίσκονται σε φάση υλοποίησης ή προγραμματισμού είναι:
- Sustainable Ventures 9 Μ.Α.Ε.: Φωτοβολταϊκό πάρκο ισχύος 275 MWp στη θέση «Γερακλί», με σχεδόν 580.000 πάνελ και νέο υποσταθμό 150/33kV.
- Sustainable Ventures 5 Μ.Α.Ε.: Ένα ακόμη μεγάλο έργο 255 MWp στη θέση «Βούζι», με υπόγειο δίκτυο διασύνδεσης.
- Κοινοπραξία ΦΑΕΘΩΝ (Όμιλος Τσάκου και Altus AG): Δύο σταθμοί συνολικής ισχύος 503 MWp, με αποθήκευση ενέργειας 500 MWh και υποσταθμό υπερυψηλής τάσης 400/33kV.
- RECOM μέσω Μ Star IKE: Έργο ισχύος 333 MWp που ήδη έχει εξασφαλίσει άδεια παραγωγής από τη ΡΑΕ.
- Agrogroup: Φωτοβολταϊκό πάρκο 309 MWp με δυνατότητα αποθήκευσης και παράλληλη παροχή τηλεθέρμανσης σε δημοτικά κτίρια.
- VOLTALIA Greece Α.Ε.: Πιο μικρής κλίμακας, αλλά σημαντικό έργο 20 MWp στην περιοχή «Πυργάκι – Σαμαρά».
Επιπλέον στον διπλασιασμό της ισχύς από 50 MW σε 100 MW σε μονάδα παραγωγής υδρογόνου που αναμένεται να κατασκευαστεί μαζί με φωτοβολταϊκό έργο στον Δομοκό, προχώρησε το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας.
Όπως προκύπτει από την σχετική απόφαση, το έργο αφορά στην κατασκευή και τη λειτουργία φωτοβολταϊκού σταθμού παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας ισχύος 251,904 MW με συνοδό έργο την μονάδα παραγωγής υδρογόνου ονομαστικής ισχύος 100 MW, στη θέση «Καρά Χασάν» στο Δήμο Δομοκού, Π.Ε. Φθιώτιδας.
Το έργο περιλαμβάνει:
- Φωτοβολταϊκό σταθμό εγκατεστημένης ισχύος 251,904 MWp.
- Κέντρο υψηλής τάσης (400kV/33 kV) για την σύνδεση του σταθμού στο δίκτυο των 400 kV. Ο Υ/Σ θα έχει ισχύ 600 MVA, γιατί πρόκειται να συνδεθούν δύο όμοια έργα.
- Μονάδα παραγωγής «πράσινου υδρογόνου» ονομαστικής ισχύος 100 MW, χρησιμοποιώντας συστήματα ηλεκτρόλυσης νερού τύπου PEM.
Για την κατασκευή του έργου προβλέπεται η τοποθέτηση 475.272 φωτοβολταϊκών πλαισίων στοιχείων (μονοκρυσταλλικά πάνελ πυριτίου-panels), half cut, 144 φωτοκυψελών (6*24) με ονομαστική ισχύ 530 Wp, 708 ΥΠΟ πίνακες συνεχούς ρεύματος (Combiner Boxes) και 48 κεντρικοί αντιστροφείς τάσεως (Inverters) τύπου Sunny Central 4600 UP.
Επίσης, σύμφωνα με τον σχεδιασμό του έργου, προβλέπεται η κατασκευή οικίσκων Υ/Σ μέσης τάσης με μετασχηματιστές ανύψωσης τάσης και το απαραίτητο ηλεκτρολογικό υλικό, καθώς και συστήματα γείωσης και αντικεραυνικής προστασίας.
Όσον αφορά την παραγωγή του υδρογόνου, αυτή θα πραγματοποιείται με τη νέα μονάδα από δέκα συστήματα ηλεκτρόλυσης, το κάθε ένα από τα οποία θα έχει εγκατεστημένη ισχύ 10 MW και συνεπώς η συνολική εγκατεστημένη ισχύς ανέρχεται στα 100 MW.
Σε σχέση με την αποθήκευση υδρογόνου, θα πραγματοποιείται μέσω ενός ευέλικτου κεντρικού συστήματος που θα βασίζεται σε μικρότερα αυτόνομα συστήματα αποθήκευσης. «Το κάθε σύστημα αποθήκευσης βασίζεται σε κυλινδρικούς σωλήνες χάλυβα χωρίς ραφή συγκόλλησης. Η μέγιστη χωρητικότητα αποθήκευσης της μονάδας αποθήκευσης ανέρχεται σε 40 τόνους» επισημαίνεται χαρακτηριστικά.
Το συνολικό γήπεδο (πολύγωνο) εγκατάστασης του έργου αποτελείται από 56 εκτάσεις συνολικού εμβαδού 4.272.110,78 m2, στις οποίες συμπεριλαμβάνονται οι βοηθητικές εγκαταστάσεις (εκτός από το κέντρο υψηλής τάσης). Η περιοχή εγκατάστασης της μονάδας παραγωγής υδρογόνου αφορά έκταση 11.025 m2, η οποία συμπεριλαμβάνεται στο πολύγωνο εγκατάστασης του Φ/Β σταθμού.
Για τη διασύνδεση του έργου με το Εθνικό Σύστημα Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας, θα κατασκευαστεί νέο ΚΥΤ 400/33 kV σε κατάλληλο γήπεδο στη θέση «Καντάλιο» της τοπικής κοινότητας Αχλαδιάς, επιφανείας 73.672 m2, κάτω από την όδευση διερχόμενης γραμμής μεταφοράς 400 kV.
Το έργο προωθείται από την «Μαντασιά Ενεργειακή Ι.Κ.Ε.», θυγατρική εταιρεία των γερμανικών ομίλων Altus AG – Yamko Energy.
Η ''πράσινη ανάπτυξη'' στον Δομοκό δημιουργεί κάποιες θέσεις εργασίας και αυξάνει -κυρίως- τα έσοδα των δήμων.
Παράλληλα, όμως, θέτει και προκλήσεις: πώς θα διασφαλιστεί η προστασία του περιβάλλοντος και η κοινωνική αποδοχή;
Πώς θα συνδυαστεί η ενεργειακή ανάπτυξη με τη διατήρηση του αγροτικού χαρακτήρα της περιοχής;
Aρκετοί αγρότες έχουν εκφράσει έντονους προβληματισμούς καταφεύγοντας μέσω δικαστηρίων να βρουν το δίκιο τους αφού όπως τονίζουν υπάρχουν φωτοβολταϊκά τα οποία βρίσκονται δίπλα στις καλλιέργειες τους.
Οι ίδιοι μιλούν για ανεξέλεγκτη και άναρχη τοποθέτηση φωτοβολταϊκών πάρκων, που λειτουργούν ακόμη και σε απόσταση ενός μόνο μέτρου από τις καλλιέργειες τους, καθιστώντας την αγωνία τους ακόμη μεγαλύτερη.
Το γεγονός ότι σύμφωνα με μετρήσεις το οροπέδιο του Δομοκού εξασφαλίζει μεγαλύτερη παραγωγικότητα στα φωτοβολταϊκά σε συνδυασμό ότι οι μεγαλύτερες εκτάσεις γης ανήκουν πλέον είτε σε αγρότες που εγκατέλειψαν το επάγγελμα, είτε σε απογόνους τους που κατοικούν εκτός Δομοκού και επιλέγουν να ενοικιάσουν τα κτήματα τους λόγω υψηλότερου ενοικίου σε μεγάλες εταιρίες αντί ντόπιων αγροτών, οδήγησε σε ένα οροπέδιο όπου “ευδοκιμούν” τα ενεργειακά πάρκα.
Το οροπέδιο του Δομοκού, μεσολαβεί μεταξύ Στερεάς και Θεσσαλίας και γεωγραφικά ορίζεται από το όρος Οθρυς, μια παραφυάδα της Πίνδου, που σβήνει στον Παγασητικό και εκτείνεται μέχρι τα Άγραφα.
Εισερχόμενος ο επισκέπτης στην αρχή του οροπεδίου νιώθει σχεδόν αυτόματα την αντανάκλαση του γυαλιού, των λείων μαυροπινάκων των εγκατεστημένων φωτοβολταϊκών.
Από τον ορεινό Παλαμά τυφλώνεσαι κοιτώντας τον Άγιο Στέφανο και η Δύση του ηλίου χάνεται στην Παναγιά και στις πλαγιές της Κορομηλιάς από την κινεζική επένδυση.
Και δεν είναι η μόνη. Εσχάτως πλήθυναν οι αγορές γεωργικής γης από μεγάλα επενδυτικά σχήματα που προετοιμάζουν την εγκατάσταση γιγάντιων ενεργειακών πάρκων.
Οι λιγοστοί κάτοικοι του οροπεδίου βλέπουν τα σταροχώραφα, τους κυματοειδείς αναδιπλούμενους λόφους, να ισοπεδώνονται και λένε με θλίψη και σαρκασμό ''προσεχώς γυαλιά'', ''ο κάμπος μας σε λίγο θα γίνει γυάλινος'' σχολιάζουν αποκαρδιωμένοι και αποκαμωμένοι.
Η αλήθεια είναι ότι η περιοχή είναι πληθυσμιακά αποψιλωμένη. Σε μια έκταση 60-70.000 στρεμμάτων πρέπει να προσπαθήσεις πολύ να συναντήσεις άνθρωπο, τα 36 χωριά της άλλοτε ακμάζουσας επαρχίας Δομοκού παρακμάζουν και αδειάζουν, μόνο τον Αύγουστο γεμίζουν και αποκτούν λίγη ζωή.
Κατά βάση έχουν απομείνει εξαντλημένοι γέροντες αγρότες που αντιμετωπίζουν τους νεόφερτους επενδυτές ως την τελευταία ευκαιρία της ζωής τους. Το δέλεαρ είναι μεγάλο. Οι επενδυτές προσφέρουν για τα υποβαθμισμένα χωράφια, όπως λένε, από 1.600 έως 2.000 ευρώ το στρέμμα. Μέχρι πριν λίγα χρόνια οι όποιες αγοραπωλησίες μετά βίας ξεπερνούσαν τα 300 ευρώ το στρέμμα και σπάνια έφθαναν τα 500 ευρώ το στρέμμα. Μπορείτε να φανταστείτε έναν 65χρονο αγρότη της περιοχής που κατείχε εκατό στρέμματα, τα οποία μετά βίας στην καλύτερη σοδειά τους να του απέδιδαν 10.000 ευρώ τον χρόνο, πώς θα αντιμετωπίσει μια πρόταση 200.000 ευρώ για την εξαγορά τους.
Παρά ταύτα οι εναπομείναντες, κατ’ επάγγελμα, αγρότες διαμαρτύρονται εντόνως για την ανεξέλεγκτη, όπως την περιγράφουν, καταστροφή καλλιεργήσιμων εκτάσεων, ζητούν να μπουν φραγμοί και όρια στην εγκατάσταση των γιγάντιων ενεργειακών πάρκων και να ληφθούν πρόνοιες για την προστασία του περιβάλλοντος που στην κυριολεξία μεταμορφώνεται.
Επιπλέον αμφισβητούν τον χαρακτηρισμό των κτημάτων ως παραγωγικά υποβαθμισμένων και διεκδικούν διαφάνεια στις αποφάσεις των Αρχών της περιοχής.
Ήδη οι τοπικοί αγροτικοί σύλλογοι έχουν εγερθεί και πιέζουν τις περιφέρειες Στερεάς και Θεσσαλίας να είναι φειδωλές στη χορήγηση νέων αδειών εγκατάστασης φωτοβολταϊκών πάρκων σε καλλιεργήσιμες εκτάσεις.
Εσχάτως πάντως, υπό το βάρος των αιτημάτων και γενικότερης αντίδρασης, κατατίθενται προτάσεις για ενδιάμεσες λύσεις βάσει και εμπειριών από άλλες ευρωπαϊκές χώρες.
Προτείνεται για παράδειγμα η ανύψωση των φωτοβολταϊκών τόξων, ώστε να επιτρέπεται ενδιαμέσως η καλλιέργεια οπωροκηπευτικών, όπως και η βόσκηση εντός των πάρκων μικρών ζώων, προβάτων κυρίως, σε μια προσπάθεια να υπηρετηθούν και οι δύο σκοποί της ενεργειακής μετάβασης και της διατήρησης των καλλιεργειών και των βοσκοτόπων.
Όπως και να έχει πάντως η περιοχή βιώνει μια ακόμη μεταμόρφωση, αυτή τη φορά περιβαλλοντικά και οικονομικά πιο βίαιη από ποτέ.
Το τοπίο αλλάζει, οι καθρέφτες και τα γυαλιά υποκαθιστούν τα εναλλασσόμενα χρώματα των εποχών με εκείνα της εκτυφλωτικής αντανάκλασης του ήλιου που δεν αντέχεται.
Είναι ίσως η πιο σκοτεινή πλευρά της προόδου, των πολέμων, των γεωπολιτικών συγκρούσεων και της απαιτούμενης ενεργειακής μετάβασης.
''Καλή όρεξη''...
facebook.com
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου