Έπειτα από 16 «αθόρυβες» ημέρες, η φωτιά που ξέσπασε τη Δευτέρα 31 Αυγούστου στην Τραπεζίτσα Κόνιτσας, πιθανότατα από κεραυνό, τέθηκε υπό μερικό έλεγχο. Η πρώτη αποτίμηση των επιστημόνων του WWF Ελλάς και του Μεσογειακού Ινστιτούτου για τη Φύση και τον Άνθρωπο (MedINA) αναφέρει ότι επηρεάστηκαν περίπου 10.000 στρέμματα δασικών οικοσυστημάτων υψηλής οικολογικής αξίας.
Στο μεγαλύτερο μέρος της έκτασης, η φωτιά κινήθηκε επιφανειακά (έρπουσα φωτιά), ενώ σε περίπου 1.000 στρέμματα έφτασε στις κόμες των δέντρων. Ιδιαίτερα σημαντική κρίνεται η καταστροφή στην κορυφογραμμή, όπου η πυρκαγιά έπληξε με υψηλή δριμύτητα (Pinus heldreichii), ενός χαρακτηριστικού ορεινού κωνοφόρου που συναντάται στα μεγάλα υψόμετρα της Βόρειας Πίνδου και άλλων βουνών της Βόρειας Ελλάδας.
Σε ότι αφορά τον κίνδυνο διάβρωσης, εφόσον δεν σημειωθούν τους πρώτους μήνες έντονα επεισόδια βροχόπτωσης, αναμένεται σχετικά σύντομα η εμφάνιση της πρώτης βλάστησης. Παράλληλα, κρίνεται απαραίτητη και η άμεση διερεύνηση της περιοχής από τη Δασική Υπηρεσία για την εκτίμηση του κινδύνου και την εφαρμογή στοχευμένων ήπιων αντιδιαβρωτικών παρεμβάσεων. Μάλιστα, προτείνεται να εξεταστεί κατά προτεραιότητα η κατασκευή κορμοφραγμάτων στις απότομες χαράδρες και κατά μήκος ορισμένων ρεμάτων στις πλαγιές που έχουν κατεύθυνση προς την Κόνιτσα για την προστασία της.
Η φωτιά στην Κόνιτσα ήταν συνέχεια του φαινομένου που παρατηρείται τα τελευταία χρόνια, με την εκδήλωση σοβαρών πυρκαγιών στα τέλη του καλοκαιριού σε ορεινά δασικά οικοσυστήματα (Παγγαίο, Θράκη), οι οποίες καίνε για πολλές μέρες χιλιάδες στρέμματα ατόφιας δασικής έκτασης. Ανάλογες φωτιές έχουν ξεσπάσει και σε πολλά σημεία της Πίνδου και ενίοτε δεν γίνονται καν γνωστές. Πρόκειται για αποτέλεσμα της κλιματικής αλλαγής, καθώς ορεινά δάση σε σημαντικά υψόμετρα, που δεν αποτελούνται από εύφλεκτα πευκοδάση, γίνονται πλέον ευάλωτα σε πυρκαγιές, με τη συσσωρευμένη ξηρασία να διευκολύνει τη διάδοση της φωτιάς.
Το αρνητικό σε αυτές τις περιπτώσεις είναι ότι σε τέτοιες δύσβατες περιοχές δεν υπάρχουν ούτε οι ελάχιστες υποδομές (π.χ. δασικοί δρόμοι), ενώ παρότι στην Κόνιτσα η κινητοποίηση της Πυροσβεστικής ήταν μεγάλη, αρκετές φορές καίνε για βδομάδες σε μια λογική «άσ’ την να σβήσει μόνη της» και μακριά από τα φώτα της δημοσιότητας.
Ο υπουργός Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, Ευάγγελος Τουρνάς, βρήκε την ευκαιρία να «διαφημίσει» το πρόγραμμα Antinero, ισχυριζόμενος ότι λειτούργησε θετικά, βοηθώντας το έργο των πυροσβεστικών δυνάμεων. Ωστόσο, κάτι τέτοιο δεν ισχύει, καθώς το Antinero δεν έφτασε ποτέ εκεί, είτε γιατί οι υπεργολάβοι δεν πήγαν ποτέ, είτε γιατί δεν προβλεπόταν καν.
Αντιθέτως, όπως και σε όλη την Ελλάδα, η Πυροσβεστική είναι αποψιλωμένη από προσωπικό, δασεργάτες δεν υπάρχουν και δεν γίνεται φυσική και επί μακρόν πρόληψη. Ενώ και η μεγάλη κινητοποίηση που έγινε, δεν δούλεψε από την αρχή, καθώς οι πυροσβέστες που ήρθαν από άλλες πόλεις δεν ήξεραν τα μέρη. Ιδιαίτερα σημαντική ωστόσο ήταν η βοήθεια των εθελοντών.
Τη δική του ευκαιρία ίσως βρει τώρα και το τοπικό εκκλησιαστικό κατεστημένο, καθώς στην περιοχή βρίσκεται και η Μονή Στομίου, όπου μόνασε για πρώτη φορά ο Άγιος Παΐσιος, από το 1958 έως το 1962. Εδώ και καιρός, με σύμμαχο και την Περιφέρεια Ιωαννίνων, γίνονται σχέδια για κανονική διανοιξη στο δύσκολο μονοπάτι που φτάνει στο μοναστήρι για λόγους «θρησκευτικού τουρισμού». Αν επιτραπεί κάτι τέτοιο μέσα στη χαράδρα του Αώου, σε προστατευόμενη περιοχή, θα πρόκειται για έγκλημα…
Κυριάκος Νασόπουλος για την εφημερίδα ΠΡΙΝ που κυκλοφόρησε 19-20 Σεπτεμβρίου 2026
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου