Τρίτη 25 Αυγούστου 2026

"Η Πόλη Αλλιώς" στον Δήμο Νεάπολης-Συκεών Θεσσαλονίκης: Αγώνας ενάντια στις πυρακτωμένες τσιμεντουπόλεις!

Μια ακόμη περίοδο παρατεταμένου καύσωνα βιώνουμε τις τελευταίες μέρες στη χώρα μας και στη γειτονιά μας. Οι τσιμεντένιοι δράκοι των μεγαλουπόλεων πυρακτωμένοι από θερμοκρασίες-ρεκόρ μεταβλήθηκαν σε κόλαση για τους ήδη «κολασμένους»: τους εργαζόμενους, τους φτωχούς, τους-τις ηλικιωμένους-ες, τους πρόσφυγες. Οι προβλέψεις των επιστημόνων επιβεβαιώνονται δραματικά, όσον αφορά τις συνέπειες της κλιματικής κρίσης. Ένα υπαρκτό και ορατό πλέον φαινόμενο, παρά την αμφισβήτησή του από δεξιά κι αριστερά. Η κλιματική κρίση -καταστροφή δεν είναι φυσικό φαινόμενο, δεν ήρθε από …εξωγήινους αλλά από αυτούς που αρνούνται τα μέσα μαζικής μεταφοράς δουλεύοντας για τις αυτοκινητοβιομηχανίες, τους εργολάβους των οδικών δικτύων και τα μεγαθήρια των πολυεθνικών των υδρογονανθράκων, αυτούς που ευνοούν την υπερσυγκέντρωση του πληθυσμού στις μεγάλες πόλεις (η Ελλάδα πρέπει να έχει το παγκόσμιο ρεκόρ, αφού περισσότερο από το μισό του πληθυσμού της κατοικεί στην πρωτεύουσα και στην Θεσσαλονίκη!). Επιτείνεται από αυτούς που αποχαρακτηρίζουν δασικές εκτάσεις, οικοσυστήματα, περιοχές NATURA κλπ. Από αυτούς πουν νομιμοποιούν αυθαίρετα και ενθαρρύνουν τους καταπατητές της δημόσιας γης και την οικοδόμηση κάθε σπιθαμής ελεύθερου χώρου.

Ο καύσωνας γίνεται ιδιαίτερα αφόρητος στις γειτονιές που ζει η εργατική τάξη, τα πιο φτωχά λαϊκά στρώματα, οι μετανάστες και οι μετανάστριες, δηλαδή στις περισσότερες γειτονιές των Συκεών, της Νεάπολης , της Ευαγγελίστριας και του Αγίου Παύλου. Εκεί που λείπουν οι ελεύθεροι χώροι, τα πάρκα και τα ψηλά δέντρα. Η κατάσταση πήρε δραματικές διατάσεις και από τις συχνές πυρκαγιές στα περίχωρα της πόλης.

Ενώ είναι γνωστό ότι το πράσινο και κυρίως τα δέντρα μειώνουν αισθητά τις θερμοκρασίες, στην πόλη μας το ποσοστό δενδροκάλυψης είναι μόλις 10%, από τα χαμηλότερα στην χώρα και πολύ περισσότερο στην Ευρώπη ( μέσος όρος 30%). Λιγότερα από 2 τ.μ. μέτρα ανά κάτοικο είναι το πράσινο στη Θεσσαλονίκη, ποσοστό πρασίνου στον δήμο μας 1,6τ.μ./κάτοικο, ειδικά δε στη Νεάπολη 0,99 τ.μ /κάτοικο....όταν ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας επιβάλλει για τη βιωσιμότητα των πόλεων 8 με 10 τ.μ. ανά κάτοικο !!! Σε ανάλογη κατάσταση βρίσκεται η περιοχή της Βάρνας και του Αγίου Παύλου με δρόμους στους οποίους δεν συναντάς ίχνος δέντρου ή πρασίνου. Είναι, επίσης, χαρακτηριστικό ότι η πάλαι ποτέ εξοχική περιοχή των Πεύκων έχασε το 70% της πράσινης επιφάνειάς της κατά την σύντομη διάρκεια οικοδόμησής της. Στο σύνολο της πόλης το 79% καλύπτεται από κτήρια, το 19% από ασφαλτοστρωμένους δρόμους και μόνο το 4% από πράσινο!!!

Η αιτία γνωστή: το κατασκευαστικό κεφάλαιο, οι εργολάβοι και η αντιπαροχή -με την ανοχή του κράτους και των δημοτικών αρχών- αξιοποίησαν και το τελευταίο διαθέσιμο τετραγωνικό μέτρο για να γεμίσουν την πόλη με θηριώδεις πολυκατοικίες (τελευταία χτίζονται και 7όροφες στην γειτονιά!).  Κράτος, εργολάβοι, και δημοτική αρχή επέβαλαν μεγάλους συντελεστές δόμησης και υψόμετρα. Σε ορισμένες περιοχές των Συκεών και του Αγίου Παύλου το επικλινές του εδάφους ( διαφορά υψομέτρου το λένε) οδήγησε σε γιγάντωση της υπερδόμησης. Αποτέλεσμα η υπερβολικά πυκνή και άναρχη δόμηση, οι μηδαμινές αποστάσεις μεταξύ των πολυκατοικιών, οι στενοί δρόμοι , τα ανύπαρκτα ή απροσπέλαστα πεζοδρόμια, η έλλειψη πρασίνου , πάρκων και πλατειών. Δηλαδή όλα όσα ευνοούν, αντί να περιορίζουν τον καύσωνα. Οι συνέπειες του γίνονται ακόμη πιο επώδυνες, καθώς οι «μη διαπερατές επιφάνειες»- όπως μπετόν, τσιμέντο, άσφαλτος, πλακάκι- πέρα από το ότι δε βοηθούν στη μείωση της θερμοκρασίας, δρουν και ως αποθήκες θερμότητας, την οποία επανεκπέμπουν κατά τις νυχτερινές ώρες αυξάνοντας την ελάχιστη θερμοκρασία και εξασφαλίζοντας μια σταθερή, συνεχή υπερθέρμανση της πόλης. 

Σε όλες τις πόλεις- και στην δική μας - εξελίσσεται συστηματικά μία απόπειρα εξάλειψης των ανοιχτών πάρκων και εστιών πράσινου. Αντίθετα προωθούνται τα ιδιωτικά εγχειρήματα και η ιδιωτικοποίηση των δημόσιων χώρων με σκοπό είτε την μετατροπή τους σε επενδυτικά πρότζεκτ όπως η περίπτωση της ΔΕΘ . Παρά την μαζική διεκδίκηση μητροπολιτικού πάρκου από τους κατοίκους. Οι λεγόμενες «πράσινες αναπλάσεις (περίπτωση Επταπυργίου, Ρουμάνικα κλπ.) τελικά δεν μειώνουν τις θερμοκρασίες αλλά αυξάνουν τα κέρδη των εργολάβων. Η ψύξη των κατοικιών, μάλιστα, με ατομικούς όρους (κλιματιστικά με εξωτερικές μονάδες) καταλήγει να αυξάνει ακόμα περισσότερο τη θερμοκρασία της πόλης, καθώς είναι μια βαθιά μη αποδοτική μέθοδος, η οποία όμως δημιουργεί μια μεγάλη αγορά ηλεκτρικών συσκευών και κερδών για τις εταιρείες ενέργειας.

Η αποκλιμάκωση της υπερθέρμανσης του πλανήτη (της γειτονιάς και του …σπιτιού μας) απαιτεί κολοσσιαίες αλλαγές και ανατροπές που δεν χωράνε στο έδαφος του παρόντος συστήματος παραγωγής, οικονομικής/κοινωνικής οργάνωσης, προτύπων, αξιών και τρόπων κατανάλωσης και ζωής. Το αντίθετο: προϋποθέτουν την ανατροπή του. ‘Όσο η κλιματική κρίση δεν αντιμετωπίζεται στην ουσία της, δηλαδή με μία ολική αλλαγή στην παραγωγή και στις σχέσεις ανθρώπου-φύσης, τα δεινά οξύνονται, καθώς εδώ και αρκετά χρόνια πλέον οι επιπτώσεις φαίνονται ξεκάθαρα ακόμα και στις μέχρι πρότινος νοούμενες «απόρθητες» μεγαλουπόλεις. Ενδεικτικά, το τελευταίο κύμα καύσωνα που χτύπησε την Ευρώπη υπολογίζεται πως άφησε πίσω του 14.000 υπερβάλλοντες θανάτους, δηλαδή θανάτους που δεν θα είχαν συμβεί εάν δεν υπήρχε το φαινόμενο αφόρητης ζέστης.

Μπορούν όμως σε επίπεδο δήμου και γειτονιάς να γίνουν βήματα για την αντιμετώπιση του καύσωνα που εμφανίζεται όλο και πιο συχνά και απειλεί τα καλοκαίρια μας και την ζωή μας. Για την προστασία του περιβάλλοντος και της υγείας μας. Παραδείγματος χάριν μια μικρή αλλαγή των υλικών βαφής σε στέγες και τοίχους- ώστε να απορροφούν λιγότερη θερμότητα- θα αρκούσε για τη μείωση της θερμοκρασίας των υλικών της στέγης κατά 0,8 °C έως και 5,2 °C , οδηγώντας έτσι σε ελάχιστα μικρότερα περιθώρια κέρδους για τον κατασκευαστικό τομέα και σαφώς πιο βιώσιμα σπίτια κάτω από τις στέγες.

Η ΠΟΛΗ ΑΛΛΙΩΣ επιμένει και προτείνει :

  •  Εκτεταμένες δεντροφυτεύσεις σε όλη την έκταση του δήμου, σε δομημένες και αδόμητες με προτεραιότητα τις πιο υποβαθμισμένες -πυκνοδομημένες περιοχές.
  • Άμεση κάλυψη όλων των κενών δενδροδόχων. Συντήρηση και πότισμα των νεοφυτεμένων δένδρων που …ξεραίνονται μετά την φωτογράφηση
  • Προστασία και μεγέθυνση της δενδροκάλυψης των πάρκων καθώς και δημιουργία νέων σε κάθε γειτονιά
  • Άμεση προσθήκη καθισμάτων ( παγκάκια-κιόσκια ) στους πνεύμονες πρασίνου του δήμου (δενδροφυτεία Συκεών, πρ.στρατόπεδο Στρεμπενιώτη) ,ώστε να έχουν την δυνατότητα οι κάτοικοι να βρίσκουν δροσερά σημεία κατά τη διάρκεια του καύσωνα
  • Εντοπισμός εγκαταλελειμμένων οικοπέδων και προσωρινή μετατροπή τους σε χώρους πρασίνου από την εκάστοτε δημοτική αρχή
  • Πραγματικά «πράσινες αυλές» στα σχολεία- με πολλά δέντρα, κήπους χώμα και γκαζόν- ανοικτές στα παιδιά και στους κατοίκους
  • Δραστική μείωση των συντελεστών δόμησης και των υψομέτρων. Επιδότηση για την  ανακαίνιση κτιρίων, ώστε να ανταποκρίνονται στις θερμομονωτικές ανάγκες του σήμερα
  • Περιορισμός των ΙΧ , ενίσχυση οικολογικών και ασφαλών ΜΜΜ και των δικτύων τους με πυκνά δρομολόγια και φτηνό εισιτήριο. 
  • Ανάπτυξη ενδοδημοτικής συγκοινωνίας. Αποκέντρωση της πόλης (υπηρεσίες, τράπεζες, σχολεία, αγορά κλπ) για τον περιορισμό των μετακινήσεων.
  • Λειτουργία και επέκταση του δικτύου με δημόσιες βρύσες
  • Προστασία, φροντίδα και αναβάθμιση του δάσους του Σέιχ Σου, του δάσους Κρυονερίου, του άλσους του Δελασάλ, του δημοτικού άλσους στην Δεντροφυτεία και του πρ.στρατοπέδου Στρεμπενιώτη.
  • Ανοικτά και δωρεάν τα κολυμβητήρια και η πισίνα στο στρ. Στρεμπενιώτη στην Νεάπολη. 

Επειδή όμως η πόλη είναι οι άνθρωποί της και στην περίπτωσή μας οι εργαζόμενοι –εργαζόμενες, επιβάλλεται και

  • Παύση εργασιών από τις 10 το πρωί για εργαζόμενους/ες σε όλα τα εξωτερικά συνεργεία, τόσο του δήμου όσο και των εργολάβων, στην καθαριότητα ή σε χώρους αποθηκών και τεχνικών συνεργείων που δεν υπάρχει κλιματισμός.

Δεν υπάρχουν σχόλια: